Historia władzy w Związku Radzieckim 1945 - 1991

Nieznane kulisy powojennych dziejów i upadku imperium radzieckiego... W kilka lat po śmierci generalissimusa Związku Radzieckiego Józefa Stalina w 1953 r. władzę w Kraju Rad formalnie sprawowały instytucje państwowe i partyjne, z pierwszym sekretarzem i Politbiurem na czele, ale w rzeczywistości należała ona do rozrastającej się oligarchii wpływowych ludzi tworzących sieć wzajemnych powiązań i zależności. Byli to działacze na szczeblu lokalnym i centralnym, związani z aparatem partyjno-politycznym, służbami bezpieczeństwa, resortami siłowymi, administracją, przemysłem, kulturą czy propagandą. Ich liczbę szacuje się na około 3 tys. osób, tych którzy stanowili rzeczywistą władzę w ZSRR. Rudolf Germanowicz Pichoja, rosyjski historyk, były dyrektor Archiwów Państwowych Federacji Rosyjskiej, który w 1992 roku przekazał władzom Polski kopie dokumentów dotyczących zbrodni katyńskiej, przedstawia historię władzy Związku Radzieckiego, od zakończenia II wojny światowej do jego rozpadu w 1991 roku. Korzystając z mało znanych dokumentów, do których jako jeden z nielicznych miał dostęp, Autor ciekawie pokazuje funkcjonowanie ZSRR jako państwa, zwłaszcza z perspektywy rządzącej nim oligarchii. Pokazuje krzyżowanie się sfery politycznej ze społeczną, gospodarczą i ideologiczną. W niezwykle ciekawy sposób prezentuje kulisy wygłoszenia tajnego referatu Chruszczowa czy posiedzeń Prezydium RN ZSRR, na których podejmowano doniosłe w skali globu decyzje. Na uwagę zasługuje również omówienie losów radzieckiej opozycji, reakcji władz na awarię elektrowni atomowej w Czarnobylu oraz ukazanie kremlowskiego punktu widzenia na sytuację w bloku wschodnim, w tym Praską Wiosnę czy karnawał Solidarności w Polsce. Sporo miejsca poświęca Autor na całościowe pokazanie upadku radzieckiego superimperium. Charakterystyczne dla sowieckiej organizacji władzy najwyższy poziom centralizacji i dążenie do zarządzania wszystkimi dziedzinami życia stwarzały oczywisty problem: strumień informacji płynących z dołu nie mógł być przyswajany i wykorzystywany w procesie decyzyjnym. Mimowolnie przychodzi do głowy porównanie z ogromnym dinozaurem, potężnym, ale niezwrotnym, o wielkim ciele i nieproporcjonalnie małej główce osadzonej na długiej szyi. Z tekstu Książka Rudolfa Germanowicza Pichoi chyba najważniejsza w jego obfitym dorobku piśmienniczym stanie się, mam nadzieję, lekturą, po którą sięgną nie tylko zawodowi historycy, ale szerokie rzesze czytelników. Czyta się ona jak wielki historyczny dokumentalny kryminał. Jerzy W. Borejsza, z Przedsłowia