HISTORIA FILOZOFII STAROŻYTNEJ TOM 1 REALE

GIOVANNI REALE HISTORIA FILOZOFII STAROŻYTNEJ. TOM 1: OD POCZĄTKÓW DO SOKRATESA STRON: 500 FORMAT: 148X210 KSIĄŻKA NOWA   Pięciotomowa historia filozofii starożytnej autorstwa Giovanniego Reale, profesora historii filozofii antycznej Katolickiego Uniwersytetu Sacro Cuore w Mediolanie. Tom I zawiera rozważania dotyczące filozofów przyrody, sofistów, Sokratesa i sokratyków mniejszych.SPIS TREŚCI UWAGI WSTĘPNE PRZEDMOWA OD POCZĄTKÓW DO SOKRATESA WPROWADZENIE: POWSTANIE, NATURA ORAZ ROZWÓJ FILOZOFII I SPEKULATYWNYCH PROBLEMÓW STAROŻYTNOŚCI I. POWSTANIE FILOZOFII W GRECJI 1. Filozofia jako twór geniuszu greckiego; 2. Bezpodstawność tezy o domniemanym pochodzeniu filozofii ze Wschodu; 3. Specyficzne przekształcenie teoretyczne wiedzy egipskiej i chaldejskiej pod wpływem ducha greckiego; 4. Wnioski II. FORMY ŻYCIA DUCHOWEGO GREKÓW, KTÓRE PRZYGOTOWAŁY POWSTANIE FILOZOFII 1. Poematy Homera; 2. Bogowie religii publicznej i ich relacja do filozofii; 3. Religia misteriów: wpływ orfizmu na ukształtowanie się problematyki filozofii starożytnej; 4. Warunki polityczne, społeczne i ekonomiczne, które sprzyjały powstaniu filozofii u Greków III. NATURA I PROBLEMY FILOZOFII STAROŻYTNEJ 1. Cechy charakterystyczne filozofii starożytnej; 2. Problemy filozofii starożytnej IV. OKRESY FILOZOFII STAROŻYTNEJ CZĘŚĆ PIERWSZA: JOŃSCY I ITALSCY FILOZOFOWIE PRZYRODY PROBLEMATYKA PHYSIS, BYTU I KOSMOSU SEKCJA PIERWSZA: ZAPOWIEDŹ PROBLEMATYKI KOSMOLOGICZNEJ I. MITY TEOGONICZNE I KOSMOGONICZNE SEKCJA DRUGA: MILEZYJCZYCY I HERAKLIT I. TALES 1. Filozoficzne twierdzenia przypisywane Talesowi; 2. Znaczenie terminu zasada; 3. Zasadą jest woda; 4. Inne twierdzenia Talesa II. ANAKSYMANDER 1. Bezkres jako zasada i jego cechy; 2. Powstanie wszystkich rzeczy z bezkresu; 3. Nieskończona liczba światów i powstanie naszego świata III. ANAKSYMENES 1. Zasada pojęta jako powietrze; 2. Powstawanie rzeczy z powietrza; 3. Stosunek Anaksymenesa do jego poprzedników IV. HERAKLIT Z EFEZU 1. Wieczna zmienność wszystkiego; 2. Stawanie się jako walka przeciwieństw oraz ich ukryta harmonia (synteza przeciwieństw); 3. Ogień jako zasada wszystkiego; 4. Dusza SEKCJA TRZECIA: PITAGOREIZM I. DLACZEGO MÓWIMY OGÓLNIE O PITAGOREJCZYKACH, A NIE O POSZCZEGÓLNYCH PITAGOREJCZYKACH - CECHY SZKOŁY PITAGOREJSKIEJ II. NOWY SPOSÓB ROZUMIENIA ZASADY 1. Liczba zasadą wszystkiego; 2. Elementy liczby: podstawowe przeciwieństwo i harmonia; 3. Przejście od liczby do rzeczy; 4. Utworzenie pojęcia kosmosu: świat jest po-rządkiem III. WIARA PITAGOREJSKA: CZŁOWIEK, JEGO DUSZA I JEJ PRZEZNACZENIE IV. STRUKTURALNE APORIE PITAGOREIZMU 1. Aporie dotyczące Boga i tego co boskie; 2. Aporie dotyczące duszy SEKCJA CZWARTA: KSENOFANES I ELEACI I. KSENOFANES 1. Ksenofanes a eleaci; 2.Krytyka pojmowania bóstw i obalenie założeń tradycyjnej religii; 3. Bóg i to co boskie według Ksenofanesa; 4. Fizyka Ksenofanesa; 5. Idee moralne II. PARMENIDES 1. Trzy drogi badań; 2. Droga bezwzględnej prawdy; 3. Droga błędu; 4. Trzecia droga: możliwe do przyjęcia wytłumaczenie zjawisk i parmenidejska doksa; 5. Strukturalna aporia filozofii parmenidejskiej III. ZENON Z ELEI 1. Powstanie dowodzenia dialektycznego; 2. Dialektyczne argumenty przeciw ruchowi; 3. Dialektyczne argumenty przeciw wielości; 4. Znaczenie Zenona IV. MELISSOS Z SAMOS 1. Usystematyzowanie filozofii eleackiej; 2. Atrybuty bytu i sposób ich uzasadnienia; 3. Wykluczenie sfery doświadczenia i doksy SEKCJA PIĄTA: PLURALIŚCII EKLEKTYCZNI FILOZOFOWIE PRZYRODY I. EMPEDOKLES 1. Cztery elementy; 2. Miłość i nienawiść; 3. Sfajros i kosmos; 4. Poznanie; 5. Dusza i to co boskie; 6. Aporie filozofii Empedoklesa II. ANAKSAGORAS Z KLADZOMEN 1. Homoiomerie; 2. Boski umysł; 3. Aporie filozofii Anaksagorasa III. ATOMIŚCI 1. Odkrycie atomów pojętych jako zasady; 2. Atomy, ruch mechaniczny i konieczność; 3. Człowiek, dusza, to co boskie; 4. Poznanie; 5. Etyka demokrytejska IV. EKLEKTYCZNI FILOZOFOWIE PRZYRODY 1. Zjawisko eklektyzmu i upadek filozofii przyrody; 2. Diogenes z Apollonii i jego historyczne znaczenie; 3. Archelaos z Aten CZĘŚĆ DRUGA: SOFIŚCI - PRZEJŚCIE OD FILOZOFII PRZYRODY DO FILOZOFII MORALNEJ SEKCJA PIERWSZA: GENEZA I NATURA PROBLEMATYKI MORALNEJ I. DLACZEGO FILOZOFICZNY PROBLEM CZŁOWIEKA NIE POJAWIŁ SIĘ RÓWNOCZEŚNIE Z PROBLEMEM KOSMOSU II. KILKA ROZRÓŻNIEŃ TERMINOLOGICZNYCH I POJĘCIOWYCH ISTOTNYCH DLA ZROZUMIENIA PROBLEMATYKI ETYCZNEJ III. REFLEKSJA MORALNA PRZED POJAWIENIEM SIĘ FILOZOFII MORALNEJ SEKCJA DRUGA: SOFIŚCI I. POWSTANIE, NATURA I CELE RUCHU SOFISTYCZNEGO 1. Znaczenie terminu sofista; 2. Powody powstania sofistyki; 3. Indukcyjna metoda dociekań sofistycznych; 4. Praktyczne cele sofistyki; 5. Zapłata pieniężna pobierana przez sofistów; 6. Panhelleński duch sofistyki; 7. Oświeceniowy charakter greckiej sofistyki; 8. Różne nurty sofistyki II. PROTAGORAS 1. Zasada homo-mensura; 2. Zasada dwóch sprzecznnych ze sobą sądów i jej zastosowanie; 3. Nauczanie cnoty i znaczenie tego terminu; 4. Ograniczenie znaczenia zasady homo-mensura; 5. Utylitarystyczne podłoże filozofii Protagorasa; 6. Stanowisko Protagorasa odnośnie do bogów III. GORGIASZ 1. Zanegowanie prawdy; 2. Nic nie istnieje; 3. Gdyby nawet byt istniał, byłby niepoznawalny; 4. Nawet gdyby byt mógł być poznany, byłby niewyrażalny; 5. Ucieczka na płaszczyznę doświadczenia i sytuacji; 6. Retoryka i wszechmoc słowa; 7. Słowo i poetyckie oszustwo IV. PRODIKOS Z KEOS 1. Odkrycie synonimiki; 2. Utylitaryzm etyczny i mit Heraklesa na rozdrożu; 3. Bogowie jako ubóstwienie tego co użyteczne V. HIPPIASZ I ANTYFONT 1. Naturalistyczny nurt sofistyki; 2. Metoda wiedzy encyklopedycznej Hippiasza (polimathia); 3. Przeciwstawienie sobie nomos i physis; 4. Radykalizacja przeciwieństwa między nomos i physis u Antyfonta; 5. Naturalistyczny kosmopolityzm i egalitaryzm VI. ERYŚCII SOFIŚCI POLITYCY 1. Cechy erystyki; 2. Tezy głoszone przez sofistów polityków VII. PODSUMOWANIE SOFISTYKI CZĘŚĆ TRZECIA: SOKRATES I SOKRATYCY MNIEJSI. POWSTANIE FILOZOFII MORALNEJ SEKCJA PIERWSZA: SOKRATES. ODKRYCIE ISTOTY CZłOWIEKA I. KWESTIA SOKRATYCZNA I PROBLEM ŹRÓDEŁ II. ETYKA SOKRATEJSKA 1. Stosunek Sokratesa do filozofii physis; 2. Odkrycie istoty człowieka; 3. Uściślenia i świadectwa odnoszące się do nowej sokratejskiej koncepcji psyche; 4. Nowe znaczenie arete i przewrót na skali wartości; 5. Paradoksy sokratejskiej etyki; 6. Panowanie nad sobą, wewnętrzna wolność i autarkia; 7. Przyjemność, pożytek i szczęście; 8. Przyjaźń; 9. Polityka; 10. Rewolucja bez przemocy III. TEOLOGIA SOKRATEJSKA I JEJ ZNACZENIE 1. Stanowisko Sokratesa wobec problematyki teologicznej; 2. Bóg jako Inteligencja wyznaczająca cel i jako Opatrzność; 3. Daimónion Sokratesa; 4. Relacje między teologią a etyką Sokratesa IV. DIALEKTYKA SOKRATEJSKA 1. Protreptyczna funkcja metody dialogicznej; 2. Sokratejska niewiedza; 3. Ironia sokratejska; 4. Element elenktyczny i maieutyczny; 5. Czy Sokrates jest twórcą logiki? V. APORIE I OGRANICZENIA STRUKTURALNE SOKRATYZMU SEKCJA DRUGA: SOKRATYCY MNIEJSI I. KRĄG SOKRATYKÓWI SZKOŁY SOKRATYCZNE MNIEJSZE II. ANTYSTENES I ZAŁOŻENIE SZKOŁY CYNICKIEJ 1. Związki Antystenesa z Sokratesem; 2. Orędzie wolności i wyzwolenia; 3. Wyzwolenie od pożądań i przyjemności; 4. Wyzwolenie ze złudzeń stwarzanych przez społeczeństwo i gloryfikacja trudu; 5. Antystenes twórcą cynizmu III. ARYSTYP I SZKOŁA CYRENAIKÓW 1. Związki Arystypa z Sokratesem; 2. Teoretyczne założenia cyrenaizmu ; 3. Hedonizm cyrenaików; 4. Zerwanie z etosem miasta-państwa (427) IV. EUKLIDES I SZKOŁA MEGAREJSKA 1. Filozofia Euklidesa jako próba połączenia eleatyzmu i sokratyzmu; 2. Składnik eleacki; 3. Składnik sokratejski; 4. Wypośrodkowanie między eleatyzmem a sokratyzmem i jego znaczenie; 5. Megarejska erystyka a sokratejska dialektyka V. FEDON I SZKOŁA W ELIDZIE VI. PODSUMOWANIE ODNOŚNIE DO SOKRATYKÓW MNIEJSZYCH DODATEK PIERWSZY: ORFIZM I NOWOŚĆ JEGO PRZESŁANIA 1. Zachowana literatura orficka i jej wartość 2. Istotna nowość orfizmu 3. Orfizm i wiara w metempsychozę 4. Cel ostateczny duszy według orfizmu 5. Orficka teogonia, mit o Dionizosie i Tytanach